Makale Proofreading ile Editing Arasındaki Fark Nedir?

Kısa cevap: Editing metnin akışını, anlatımını ve yapısını iyileştirir; proofreading ise bu iş bittikten sonra kalan dil ve biçim hatalarını temizler. Kısacası editing derin bir müdahale, proofreading ise son kontroldür.

Proofreading ve editing karşılaştırması

Ölçüt	Proofreading	Editing
Odak	Gramer, yazım, noktalama, tutarlılık	Anlatım, akış, paragraf yapısı, netlik
Müdahale düzeyi	Hafif; cümle yapısı büyük ölçüde korunur	Orta veya derin; cümleler yeniden kurulabilir
Ne zaman?	Gönderimden hemen önce	Metin taslak aşamasından çıkınca
Uygun metin	Dili zaten iyi, son kontrol gereken makale	Çeviri kokan veya dağınık anlatımlı makale
Teslim biçimi	Değişiklik izlemeli dosya ve temiz kopya	Değişiklik izlemeli dosya, yorumlar ve temiz kopya

Dolayısıyla metniniz Türkçeden çevrildiyse ya da hakemler anlatım sorunlarına işaret ettiyse önce kapsamlı bir düzenleme gerekir; bu konuda makale editing rehberimize göz atabilirsiniz. Öte yandan dili sağlam, yalnızca son gözden geçirme isteyen bir metin için makale proofreading yeterlidir.

Makale Proofreading Kimler İçin Gereklidir?

Kısa cevap: Anadili İngilizce olmayan ve uluslararası dergiye makale gönderen her araştırmacı için dil kontrolü yararlıdır. Ayrıca Türkçe makalelerde de yazım kuralları ve tutarlılık için son okuma önerilir.

• SCI, SSCI, Scopus veya ESCI kapsamındaki bir dergiye ilk kez makale gönderecek doktora öğrencileri
• Hakem raporunda “language editing” veya “proofreading” istenen yazarlar
• Tezinden makale üreten ve metni kısaltırken dil bütünlüğü bozulan araştırmacılar
• Birden fazla yazarın farklı bölümleri yazdığı, bu yüzden üslubu tutarsız kalan ortak makaleler
• Kongre bildirisini tam metin makaleye dönüştüren akademisyenler

Bunun yanında TR Dizin dergilerine gönderilen Türkçe makalelerde de Türk Dil Kurumu yazım kurallarına uyum, özetin İngilizce versiyonunun doğruluğu ve terimlerin tutarlı kullanımı sık eleştirilen noktalardır.

Türk Yazarların En Sık Yaptığı İngilizce Hatalar Nelerdir?

Kısa cevap: En sık görülen hatalar; a/an/the kullanımı, edat seçimi, Türkçeden birebir çeviri kalıpları, zaman tutarsızlığı ve gereksiz uzun cümlelerdir. Bunların çoğu, dikkatli bir makale proofreading sırasında kolayca yakalanır.

Akademik İngilizcede sık görülen hata türleri

Hata türü	Hatalı örnek	Düzeltilmiş hâli
Birebir çeviri kalıbı	In this study, it was aimed to investigate…	This study aimed to investigate…
Tekil-çoğul	The datas shows…	The data show…
Edat seçimi	The results are consistent to previous studies.	The results are consistent with previous studies.
Artikel	Questionnaire was applied to the 250 teachers.	A questionnaire was administered to 250 teachers.
Zaman uyumu	Participants complete the scale and were interviewed.	Participants completed the scale and were interviewed.
Gereksiz ifade	It is possible to say that there is a relationship…	There is a relationship…

Bu hataların ortak noktası, Türkçe düşünülüp İngilizceye aktarılmış cümle yapılarıdır. Dolayısıyla metni yazarken kısa ve özneli cümleler kurmak, düzeltme ihtiyacını baştan azaltır. Üstelik bu alışkanlık hakemlerin metni daha hızlı okumasına da yardımcı olur.

Ayrıca yöntem ve bulgular bölümlerinde genellikle geçmiş zaman, alanyazına dair genel yargılarda ise geniş zaman kullanılır. Bu ayrım karıştığında hakemler metni dağınık bulabilir.

Örneğin “significant” kelimesi istatistiksel anlamlılık dışında “önemli” anlamında kullanıldığında yanlış anlaşılmaya yol açar. Bu yüzden istatistik içeren makalelerde bu kelimeyi yalnızca p değeriyle birlikte kullanmak daha güvenlidir.

Makale Proofreading Öncesi ve Sonrası Örnekler

Kısa cevap: İyi bir dil düzeltmesi, anlamı değiştirmeden cümleyi kısaltır, tekrarları ayıklar ve akademik tonu güçlendirir. Aşağıdaki iki örnek, sayfamızın önceki sürümünde de yer alan temsilî cümlelerdir.

Temsilî öncesi-sonrası örnekleri

Düzeltme öncesi	Düzeltme sonrası	Ne değişti?
“The aim of this study was to investigate the relationship between variables. In this study, 100 participants were included. The results showed that there was a significant relationship.”	“This study aimed to investigate the relationship between key variables in a sample of 100 participants. The findings revealed a statistically significant relationship.”	Tekrar eden “this study” kalıbı kaldırıldı, iki cümle birleştirildi, “significant” netleştirildi.
“According to the results of the analysis, it was observed that there was a positive correlation between the two variables. In addition to this, it was also found that the relationship was statistically significant (p < 0.05).”	“Analysis revealed a positive, statistically significant correlation between the two variables (p < 0.05).”	Gereksiz edilgen yapılar ve dolgu ifadeler çıkarıldı; anlam korunarak metin kısaldı.

Görüldüğü gibi düzeltmeler bilimsel içeriği değiştirmez. Bununla birlikte okuyucunun bulguyu çok daha hızlı kavramasını sağlar. Hakemler için de bu, metnin özenle hazırlandığına dair güçlü bir işarettir.

Makale Proofreading Hangi Kontrolleri Kapsar?

Kısa cevap: Kapsam; dil bilgisi ve yazım, noktalama, terim ve kısaltma tutarlılığı, sayı ve birim yazımı, tablo-şekil atıfları ile kaynakça ve atıf biçiminin derginin yazım kılavuzuna uygunluğudur.

Makale proofreading kontrol alanları

Kontrol alanı	Neye bakılır?
Dil ve yazım	Gramer, yazım, noktalama, büyük harf ve tire kullanımı
Tutarlılık	Amerikan veya İngiliz yazımından biri; terimler ve kısaltmalar metin boyunca aynı
Tablo ve şekiller	Numaralar, başlıklar ve metin içi atıfların eşleşmesi
Kaynakça biçimi	APA 7, Vancouver, IEEE, Chicago veya Harvard gibi stile uyum
Sayı ve birimler	Ondalık ayırıcı, birim aralığı ve istatistik simgelerinin yazımı
Özet ve başlık	Kelime sınırı ve anahtar kelimelerin derginin istediği biçimde olması

Öte yandan proofreading veri, yöntem veya sonuçların doğruluğunu denetlemez. Bu sorumluluk yazarlara aittir. Bunun yerine editör, anlamı belirsiz cümleleri yorum olarak işaretler ve yazarın onayını ister.

Makale Proofreading Süreci Nasıl İşler?

Kısa cevap: Makalenizi ve hedef derginin adını paylaşırsınız; metin alanına uygun bir editöre yönlendirilir, düzeltmeler değişiklik izleme modunda yapılır ve size hem izlenmiş hem temiz kopya teslim edilir.

Teslim süresi; kelime sayısına, metnin dil düzeyine ve teknik terim yoğunluğuna göre değişir. Bu yüzden gönderim tarihiniz yakınsa bunu ilk mesajınızda belirtin. Böylece planlama baştan doğru yapılır.

Makale Proofreading Sonrası Gönderim Kontrol Listesi

Kısa cevap: Göndermeden önce dil, biçim ve dosya düzenini derginin yazar kılavuzuna göre tek tek kontrol edin. Aşağıdaki liste, makale proofreading sonrasında da son bir gözden geçirme için kullanılabilir.

• Başlık, özet ve anahtar kelimeler derginin kelime sınırına uyuyor mu?
• Metin boyunca tek bir yazım standardı (US veya UK) kullanıldı mı?
• Kısaltmalar ilk geçtikleri yerde açıldı mı?
• Her tablo ve şekil metinde sırasıyla anıldı mı?
• Metin içi atıflar ile kaynakça birebir eşleşiyor mu?
• İstatistik simgeleri (p, t, F, M, SD) derginin stiline uygun yazıldı mı?
• Kapak mektubu ve hakem yanıt dosyası da gözden geçirildi mi?

Bunun yanı sıra pek çok dergi, yazım kılavuzunda dil desteği alınıp alınmadığını beyan etmenizi veya yapay zekâ araçlarının kullanımını açıklamanızı isteyebilir. Bu nedenle hedef derginin güncel yazar yönergelerini mutlaka okuyun.

Makale Proofreading İçin Yapay Zekâ Araçları Yeterli mi?

Kısa cevap: Otomatik araçlar yazım ve basit gramer hatalarını yakalamada faydalıdır; ancak alan terminolojisini, bağlamı ve derginin üslubunu her zaman doğru değerlendiremez. En iyi sonuç, araçla ön kontrolün ardından insan editörün son okumasıyla alınır.

Otomatik araçlar ve insan editör karşılaştırması

Ölçüt	Otomatik araç	İnsan editör
Yazım ve basit gramer	Genellikle güçlü	Güçlü
Alan terminolojisi	Sınırlı; yanlış öneri verebilir	Bağlama göre karar verir
Anlam belirsizliği	Çoğu zaman fark etmez	Yazara yorumla sorar
Dergi stili	Bilmez	Yazar kılavuzuna göre uygular

Ayrıca bazı yayıncılar, yapay zekâ ile üretilen veya ciddi biçimde değiştirilen metinlerin beyan edilmesini şart koşar. Bu yüzden araç kullandıysanız kapsamını derginin politikasına göre açıklamanız önerilir.

Hakem Raporunda Dil Eleştirisi Gelirse Ne Yapılmalı?

Kısa cevap: Önce eleştirinin genel mi yoksa belirli cümlelere mi yönelik olduğunu belirleyin. Ardından metni dil açısından düzeltin ve hakem yanıt dosyasında yapılan işi kısa, somut bir cümleyle açıklayın.

Örneğin hakem yalnızca “The English should be improved” yazdıysa, metnin tamamı gözden geçirilmelidir. Buna karşılık hakem belirli satırları işaretlediyse, o satırlar düzeltilir ve yanıt dosyasında satır numaralarıyla gösterilir.

• Yanıt dosyasında “The manuscript has been thoroughly proofread” gibi net bir ifade kullanın.
• Değişiklikleri izlemeli dosyada veya renkli olarak işaretleyin; editörün işini kolaylaştırın.
• Dil düzeltmesi sırasında anlamı değişen bir cümle varsa, bilimsel içeriği yeniden kontrol edin.
• Ayrıca dergi bir dil düzeltme belgesi istiyorsa, bunu gönderimden önce öğrenin.

Sonuç olarak dil eleştirisi, makalenin reddedildiği anlamına gelmez. Aksine düzgün bir revizyonla bu eleştiri çoğu zaman kolayca kapatılır. Bu aşamada makale proofreading desteği, revize edilen bölümlerin geri kalan metinle aynı üslupta olmasını sağlar.

Makale Proofreading Fiyatları 2026: Ücret Nelere Göre Belirlenir?

Kısa cevap: Ücret; kelime sayısına, metnin mevcut dil düzeyine, alanın teknik yoğunluğuna, istenen teslim süresine ve kaynakça düzenlemesi gibi ek işlere göre değişir. Bütçenize göre çözüm sunuyoruz; net teklif için metninizi WhatsApp’tan iletebilirsiniz.

• Kelime sayısı (kaynakça hariç veya dahil)
• Dil düzeyi: hafif son kontrol mü, yoğun düzeltme mi?
• Alan: tıp, mühendislik veya hukuk gibi terim yoğun metinler
• Teslim süresi ve aciliyet
• Ek işler: kaynakça biçimi, kapak mektubu, hakem yanıt dosyası

Dil düzeltmelerini öğrenciler değil, alanında deneyimli uzmanlar yapar; bu nedenle fiyat seviyemiz piyasanın biraz üzerindedir. Kabul kararı her zaman derginin editörüne ve hakemlere aittir; biz metninizin dil açısından hazır olmasına odaklanırız.

Hizmetlerimiz Bill Gates Web güvencesiyle sunulur. Akademik yayın süreçlerine odaklanan platformumuz dergimakalesi.yaptirma.com.tr üzerinden de yayın hazırlığı hakkında bilgi alabilirsiniz. Makalenizi henüz yazma aşamasındaysanız makale yazım desteği sayfamız yol gösterici olabilir.

Neden Ödevcim?

Proofreading Desteği Alanlar Ne Diyor?

Sıkça Sorulan Sorular