Tıp, diş hekimliği, hemşirelik, eczacılık ve diğer sağlık bilimlerinde Vancouver formatlama; atıfları metindeki sıraya göre numaralandırmak ve kaynakçayı ICMJE önerilerine uygun biçimde yazmaktır.
Son güncelleme: Ekim 2026
Vancouver Formatlama Nedir, Kimler Kullanır?
Kısa cevap: Vancouver formatlama, metinde ilk geçen kaynağa 1, ikinciye 2 numarasını vererek ilerleyen ve kaynakçayı aynı sırayla listeleyen bir atıf sistemidir. Tıp dergilerinin büyük çoğunluğu, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) önerileri doğrultusunda bu sistemi kullanır. Kaynakça kalıpları ise ABD Ulusal Tıp Kütüphanesinin yayımladığı “Citing Medicine” kılavuzuna dayanır.
Bu rehber; tıp fakültesi öğrencileri, uzmanlık tezi yazan asistanlar ve sağlık bilimleri alanında makale hazırlayan araştırmacılar için yazıldı. Mühendislik alanındaki benzer numaralı sistem için IEEE formatlama rehberimize, sosyal bilimlerdeki yazar-tarih sistemi için ise APA formatlama rehberimize bakabilirsiniz.
- Atıflar metindeki ilk geçiş sırasına göre numaralandırılır; aynı kaynak her zaman aynı numarayla anılır.
- Numara köşeli parantez, yuvarlak parantez ya da üst simge olarak yazılabilir; dergi ya da enstitü kuralı belirleyicidir.
- Dergi adları NLM kısaltmalarıyla yazılır; altı yazardan fazlası için ilk altı yazar ve “et al.” kullanılır.
- Destek kapsamı belgenin uzunluğuna göre belirlenir; ücret bütçenize göre şekillenir, WhatsApp'tan teklif alabilirsiniz.
🔢 Vancouver Formatlamada Metin İçi Atıf Nasıl Yapılır?
Vancouver stilinde her kaynak, metinde ilk kez anıldığı sırada bir numara alır. Numara; dergi tercihine göre köşeli parantez [1], yuvarlak parantez (1) ya da üst simge¹ biçiminde yazılır. Bir çalışma içinde yalnızca tek bir gösterim kullanılmalıdır.
Birden fazla kaynağa aynı anda atıf yapılırken numaralar virgülle ayrılır: (2,5). Ardışık kaynaklarda ise kısa çizgi kullanılır: (3–6). Ayrıca tablo ve şekil açıklamalarında geçen kaynaklar, tablonun metinde ilk anıldığı yere göre numaralandırılır. Bu kural sık gözden kaçar ve sıralama hatalarına yol açar. Doğrudan alıntı yapıldığında ise numaranın yanına sayfa bilgisi eklenebilir; örneğin (4, s. 27) şeklinde yazılır.
📚 Vancouver Formatlamada Kaynakça Kalıpları
Kaynakçada yazar adları soyadı ve baş harflerle, nokta kullanılmadan yazılır: “Yılmaz AB”. Altıdan fazla yazar varsa ilk altı yazar yazılır ve ardından “et al.” ya da Türkçe metinlerde “ve ark.” eklenir. Aşağıdaki tablo temel kalıpları gösterir.
| Kaynak türü | Genel kalıp |
|---|---|
| Dergi makalesi | 1. Soyad AB, Soyad CD. Makale başlığı. Dergi Kısaltması. Yıl;Cilt(Sayı):ss–ss. |
| Kitap | 2. Soyad AB. Kitap adı. Baskı. Şehir: Yayınevi; Yıl. |
| Kitap bölümü | 3. Soyad AB. Bölüm başlığı. In: Editör CD, editör. Kitap adı. Şehir: Yayınevi; Yıl. p. ss–ss. |
| Tez | 4. Soyad AB. Tez başlığı [uzmanlık tezi]. Şehir: Üniversite; Yıl. |
| Web sayfası | 5. Kurum. Sayfa başlığı [Internet]. Yıl [erişim tarihi]. Erişim adresi: URL |
| Kılavuz | 6. Kurum. Kılavuz adı. Şehir: Yayıncı; Yıl. |
Dergi adları, Ulusal Tıp Kütüphanesinin dergi kataloğundaki resmî kısaltmalarla yazılır. Türkçe dergilerde ise derginin kendi belirttiği kısaltma kullanılır. Bunun yanı sıra DOI ya da PMID bilgisinin eklenmesi, birçok dergi tarafından artık açıkça istenmektedir.
⚖️ Vancouver ile Diğer Atıf Stilleri Arasındaki Farklar
Vancouver ve IEEE stilleri numaralı sistemi paylaşır; ancak noktalama, yazar adı yazımı ve dergi kısaltmalarında ayrışır. Örneğin IEEE stilinde yazar baş harfleri soyaddan önce gelirken Vancouver stilinde sonra gelir. APA ise numara yerine yazar soyadı ve yılı kullanır ve kaynakçayı alfabetik sıralar.
Bu farklar özellikle disiplinler arası çalışmalarda önem kazanır. Örneğin biyomedikal mühendisliği alanında hazırlanan bir tez, hedef derginin tercihine göre IEEE ya da Vancouver stilinde yazılabilir. Dolayısıyla çalışmaya başlamadan önce hedef derginin yazar rehberini okumak, sonradan yapılacak dönüşüm yükünü azaltır. Öte yandan bazı tıp dergileri Vancouver sistemini temel alıp kendi küçük değişikliklerini ekler; örneğin yıl bilgisini sona taşır ya da makale başlığını italik yazar. Bu tür ayrıntılar yazar rehberinde yer aldığı için genel kalıp yerine derginin örnek kaynakçası esas alınmalıdır. Kısacası Vancouver, tek ve katı bir kural seti değil, ortak bir çerçevedir.
🩺 Vancouver Formatlamada Özel Kaynak Türleri
Sağlık bilimlerinde yalnızca makale ve kitaplar değil, klinik kılavuzlar, ilaç prospektüsleri, konferans özetleri ve resmî istatistik raporları da sık kullanılır. Bu kaynakların her biri için Citing Medicine kılavuzunda ayrı kalıplar bulunur. Örneğin konferans özetlerinde kongre adı, tarihi ve yeri; kılavuzlarda ise yayımlayan kurum ve güncelleme yılı mutlaka belirtilir.
Baskıdan önce çevrim içi yayımlanan makalelerde cilt ve sayfa bilgisi henüz yoktur; bu durumda “[Epub ahead of print]” ifadesi ve DOI kullanılır. Ayrıca kişisel görüşmeler ve yayımlanmamış veriler kaynakçaya alınmaz, yalnızca metin içinde parantezle belirtilir. Bunun yanında ön baskı sunucularındaki çalışmaların hakemli yayın olmadığı da okura açıkça gösterilmelidir. Sonuç olarak kaynak türünü doğru tanımlamak, doğru kalıbı seçmenin ilk adımıdır.
💡 Örnek: Bir Uzmanlık Tezinde Vancouver Formatlama
Kurgusal bir örnek olarak, iç hastalıkları alanında uzmanlık tezi hazırlayan bir asistanın tezinde yüz yirmi kaynak bulunduğunu düşünelim. Kaynakların bir bölümü referans yöneticisinden, bir bölümü ise elle eklenmiş; bu yüzden bazı girdilerde dergi adları açık, bazılarında kısaltılmış yazılmış olsun.
İlk adımda tüm dergi adları resmî kısaltmalara çevrilir. Ardından yazar sayısı altıyı geçen girdiler kısaltılır ve noktalama tek bir kalıba getirilir. Sonra metindeki atıf numaralarının ilk geçiş sırasına uyup uymadığı kontrol edilir; tablolar içinde kalan atıflar da bu sıraya dahil edilir. Son olarak enstitünün tez yazım kılavuzunda belirtilen satır aralığı ve girinti kuralları uygulanır. Böylece kaynakça hem tutarlı hem de jüri incelemesine hazır hâle gelir. Bu süreçte silinen ya da yeni eklenen her kaynak, sonraki tüm numaraları değiştirdiği için düzenleme mutlaka metnin sonunda tek seferde gözden geçirilir.
🧰 Vancouver Formatlama İçin Referans Yöneticileri
EndNote, Zotero ve Mendeley, Vancouver stil dosyasıyla otomatik numaralandırma yapabilir. PubMed üzerinden aktarılan kayıtlar genellikle dergi kısaltmalarını doğru içerir; bu nedenle kaynakları mümkün olduğunca doğrudan veri tabanından aktarmak hata oranını düşürür.
Yine de otomatik çıktıda Türkçe dergiler, kitap bölümleri ve web kaynakları sık bozulur. Kaynakçanın bütünüyle gözden geçirilmesi gerekiyorsa tez kaynakça düzenleme sayfamızdaki adımları izleyebilirsiniz. Ayrıca tezde kaynakçanın nasıl derleneceğine dair tez.yaptirma.com.tr'deki tez yazımında kaynakça ve atıf yönetimi yazısı da yol gösterici olabilir.
⚠️ Vancouver Formatlamada Sık Yapılan Hatalar
- Alfabetik sıralama: kaynakçayı numara yerine yazar adına göre dizmek
- Karışık gösterim: aynı metinde hem parantez hem üst simge kullanmak
- Açık dergi adı: kısaltma yerine derginin tam adını yazmak
- Yazar sınırı: altıdan fazla yazarı eksiksiz listelemek ya da tek yazarla kesmek
- Tablo atıfları: tablo içindeki kaynakları sıralamaya dahil etmemek
- Eksik künye: cilt, sayı ya da sayfa aralığını atlamak
Kısacası en çok puan kaybettiren konu, numaraların metin ve kaynakça arasında eşleşmemesidir. Bu yüzden teslimden önce her numaranın kaynakçada doğru girdiyi gösterdiği tek tek kontrol edilmelidir. Tıp alanındaki diğer yazım konuları için tıp ödevi rehberimize de göz atabilirsiniz.
📋 Başlamadan Önce Sizden Neler Gerekir?
Doğru bilgiyle başlayan bir biçimlendirme çalışması hem daha hızlı ilerler hem de daha az revizyon gerektirir. Aşağıdaki kontrol listesini paylaşmanız yeterlidir:
- Tez, makale ya da ödevinizin düzenlenebilir hâli
- Hedef derginin yazar rehberi ya da enstitünüzün tez yazım kılavuzu
- Kaynak listeniz ve varsa referans yöneticisi dosyanız
- Atıf gösterim tercihiniz (parantez ya da üst simge)
- Teslim tarihi ve özel istekleriniz
🔄 Vancouver Formatlama Desteği Nasıl İşler?
Süreç basit ve şeffaftır. Aşağıdaki adımlar, belgenizin nasıl ilerlediğini özetler. Uzun tezlerde kaynakça bölümler hâlinde düzenlenir ve her aşamada kontrol listesi paylaşılır.
Yönergenizi paylaşın
İlk olarak WhatsApp ya da e-posta ile belgenizin yönergesini, ders adını, teslim tarihini ve varsa hocanızın değerlendirme ölçütlerini gönderin.
Kapsamı birlikte netleştirelim
Ardından teslim edilecek dosyaları, uzunluğu, kaynak sayısını ve biçim kurallarını birlikte belirleriz. Ayrıca belirsiz kalan bir noktayı çalışma başlamadan size soruyoruz.
Uzman eşleştirmesi
Daha sonra çalışmanızı Vancouver alanına hâkim bir uzmana yönlendiriyoruz. Bu sayede süreç boyunca sorularınızı aynı kanal üzerinden iletebilirsiniz.
Taslak ve ara kontrol
Özellikle uzun çalışmalarda önce plan ya da ilk bölümü paylaşıyoruz. Böylece yön erken aşamada sizin onayınızla kesinleşir.
Teslim ve revizyon
Son olarak çalışmayı düzenli bir dosya hâlinde teslim ediyoruz. Ayrıca sizden ya da hocanızdan gelen geri bildirimlere göre düzeltme desteği veriyoruz.
🔒 Gizlilik Nasıl Korunur, Ücret Nasıl Belirlenir?
Paylaştığınız yönerge, ders notu ve kişisel bilgiler yalnızca çalışmanızı hazırlamak için kullanılır ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Hizmetlerimiz Ankara merkezli Bill Gates Web güvencesiyle sunulur; iletişim WhatsApp ve e-posta üzerinden, kayıtlı ve takip edilebilir şekilde yürür.
Ücret konusunda sabit bir liste yerine çalışmanın kapsamına bakıyoruz. Biçimlendirme işlerinde ücreti en çok şu etkenler belirler: belgenin uzunluğu, kaynak sayısı, kaynakların mevcut düzeni, dönüşüm gerekip gerekmediği ve teslim süresi. Bu nedenle size bütçenize göre seçenekler sunabiliyoruz: örneğin kapsamı daraltmak, yalnızca belirli bölümler için destek almak ya da teslim süresini esnetmek ücrete doğrudan yansır.
Net bilgi için yönergenizi WhatsApp'tan gönderip fiyat teklifi istemeniz yeterlidir. Teklif, ödevin gerçek iş yüküne göre hazırlanır ve onayınız olmadan çalışma başlamaz.
⭐ Vancouver Formatlama İçin Neden Ödevcim?
Alanında Uzman Kadro
Çalışmanızı konuya hâkim bir uzmana yönlendiriyoruz; süreç boyunca sizinle iletişimde kalıyoruz.
Revizyon Desteği
Ayrıca teslimden sonra gelen geri bildirimlere göre düzeltme desteği veriyoruz.
Bill Gates Web Güvencesi
Hizmetlerimiz Ankara merkezli Bill Gates Web güvencesiyle sunulur.
❓ Vancouver Formatlama Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
APA ile yazılmış bir tez Vancouver stiline çevrilebilir mi?
Evet. Yazar-tarih atıfları numaralı atıfa dönüştürülür ve kaynakça ilk geçiş sırasına göre yeniden yazılır.
“Et al.” mi yoksa “ve ark.” mı kullanmalıyım?
Bu tercih dergi ya da enstitü kuralına bağlıdır; Türkçe yayınlarda genellikle “ve ark.” tercih edilir.
Üst simge mi parantez mi kullanmalıyım?
Hedef derginin ya da enstitünün yazım kuralına uyulmalıdır; çalışma boyunca tek bir gösterim kullanılır.
Sadece kaynakça düzenlemesi yaptırabilir miyim?
Evet. Yalnızca atıf numaraları ve kaynakça için de destek alabilirsiniz.
Makale dergiden reddedilirse başka bir dergiye uyarlanabilir mi?
Evet. Yeni derginin yazar rehberine göre atıf gösterimi, kaynakça noktalaması ve gerekirse şablon yeniden düzenlenebilir.
Ücret nasıl belirleniyor?
Ücret; belgenin uzunluğuna ve kaynak sayısına göre bütçenize uygun şekilde belirlenir. Dosyanızı WhatsApp'tan göndererek teklif alabilirsiniz.
📞 Vancouver Formatlama İçin Hemen Yazın
Dosyanızı ve yönergenizi paylaşın; kapsamı birlikte netleştirip bütçenize göre teklif hazırlayalım.
📧 bestessayhomework@gmail.com | 📞 0 (312) 276 75 93
