Hemşirelik eğitimi; etik değerler, bilimsel bilgi ve profesyonel tutumlarla şekillenen kapsamlı bir akademik süreçtir. Bu süreçte öğrencilerden beklenen en önemli becerilerden biri, yazdıkları ödevlerde kullandıkları kaynakları doğru, eksiksiz ve akademik kurallara uygun biçimde belirtmeleridir. Çünkü bilgiye ulaşmak kadar, bu bilginin nereden alındığını dürüstçe ve sistemli biçimde göstermek, akademik dürüstlüğün ve bilimsel ciddiyetin temelidir.
Dünya genelinde birçok akademik kurum ve sağlık bilimleri bölümü, kaynak gösteriminde APA (American Psychological Association) stilini kullanmaktadır. Özellikle hemşirelik gibi klinik ve teorik bilgilerin birlikte işlendiği disiplinlerde APA stili, hem açıklık hem de evrensel geçerlilik bakımından oldukça işlevseldir.
Bu yazıda, hemşirelik öğrencilerinin ödev yazarken APA stiline göre kaynakça düzenlemesini nasıl yapmaları gerektiği detaylı biçimde anlatılacak; kitap, makale, web sitesi, tez, görsel ve sunum gibi farklı türdeki kaynakların yazımı örneklerle açıklanacaktır.
1. APA Stili Nedir?
APA stili, 1929 yılında American Psychological Association tarafından geliştirilen ve özellikle sosyal bilimlerde, sağlık bilimlerinde ve davranış bilimlerinde sıklıkla kullanılan bir akademik yazım ve kaynak gösterim sistemidir.
APA stilinde kaynakça yazımı, iki temel yapı üzerinden kurulur:
-
Metin içi atıf (in-text citation)
-
Kaynakça (references) bölümü
Her metin içi atıf, kaynakçada eksiksiz biçimde yer almalıdır.
2. Temel APA Format Kuralları
-
Kaynakça bölümü ayrı bir başlık altında yer alır: References
-
Kaynakça alfabetik sıralanır (yazar soyadına göre)
-
Satır başı sola yaslı olur, ikinci satırdan itibaren girintili yazılır (hanging indent)
-
Satır aralığı: çift (double-spaced)
-
Yazı tipi genellikle Times New Roman, 12 punto
3. Kitap Kaynağı Gösterimi
Yapı:
Yazar Soyadı, Adının İlk Harfi. (Yıl). Kitap Adı italik yazılır. Yayıncı.
Örnek:
Potter, P. A., & Perry, A. G. (2017). Fundamentals of nursing. Elsevier.
Not: Birden fazla yazarlı kitaplarda yazarlar “&” ile bağlanır.
4. Makale Kaynağı Gösterimi
Yapı:
Yazar Soyadı, Adının İlk Harfi. (Yıl). Makale başlığı. Dergi Adı, cilt numarası(sayı), sayfa aralığı. https://doi.org/…
Örnek:
Polit, D. F., & Beck, C. T. (2020). Nursing research and its relevance to practice. Nursing Outlook, 68(1), 10-17. https://doi.org/10.1016/j.outlook.2019.10.002
Not: DOI yoksa URL verilir ya da “DOI yok” ifadesi eklenmez.
5. Web Sitesi Kaynağı
Yapı:
Yazar Soyadı, Adının İlk Harfi (varsa). (Yıl). Sayfa başlığı. Kurum Adı. URL
Örnek:
World Health Organization. (2023). Nursing and midwifery. https://www.who.int/health-topics/nursing
6. Tez ve Bitirme Projesi
Yapı:
Yazar Soyadı, Adının İlk Harfi. (Yıl). Tezin Başlığı (Yayınlanmamış lisans/yüksek lisans/doktora tezi). Üniversite Adı.
Örnek:
Demir, S. (2022). Yoğun bakım hemşirelerinin stres düzeylerinin değerlendirilmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi.
7. Sunum, Ders Notu ve Slayt Kaynağı
Yapı:
Sunumu Hazırlayan. (Yıl). Sunum Başlığı [PowerPoint sunumu]. Kurum Adı. URL
Örnek:
Yılmaz, A. (2023). Covid-19 sonrası yoğun bakım uygulamaları [PowerPoint sunumu]. Ankara Üniversitesi. https://ankarauni.edu.tr
8. Görsel, Tablo, İnfografik
Yapı:
Yaratıcı Adı. (Yıl). Görsel başlığı [Görsel formatı]. Kaynak.
Örnek:
Khan Academy. (2021). Anatomy of the heart [İnfografik]. https://www.khanacademy.org
9. Metin İçi Atıf Yapma Kuralları
a. Tek yazarlı kaynak:
(Demir, 2022) veya Demir (2022) ifadesine göre…
b. İki yazarlı kaynak:
(Potter & Perry, 2017)
c. Üç veya daha fazla yazarlı kaynak:
(Polit et al., 2020)
d. Sayfa numarası verilmesi gereken alıntılar:
(Yılmaz, 2023, s. 45)
10. Sık Yapılan Hatalar ve Düzeltme Önerileri
| Hata | Doğru Uygulama |
|---|---|
| Kitap adı tırnak içinde yazmak | İtalik yazılmalı |
| Yazar adı yerine sadece kurum adı kullanmak | Kurum adı yazar olarak yazılır |
| Kaynakçayı alfabetik değil kronolojik sıralamak | Her zaman alfabetik sıralanmalı |
| DOI yerine sadece URL eklemek | DOI varsa mutlaka kullanılmalı |
| Kaynakçada yer verdiği metin içi atıfı yazmamak | Her atıf kaynakçada yer almalı |
11. APA Formatında Kaynakça Hazırlamak İçin Dijital Araçlar
-
Zotero
-
Mendeley
-
EndNote
-
Google Docs Kaynakça Aracı
-
CiteThisForMe.com
-
Scribbr APA Generator
Bu araçlar, öğrencilerin APA biçiminde hızlı ve hatasız kaynakça hazırlamalarına yardımcı olur.
SONUÇ
APA stilinde kaynakça hazırlamak, hemşirelik öğrencilerinin akademik yazım becerilerini güçlendiren ve profesyonel duruşlarını gösteren en temel aşamalardan biridir. Doğru biçimlendirilmiş bir kaynakça, yalnızca biçimsel bir gereklilik değil; aynı zamanda bilgiye saygının ve akademik etiğin bir göstergesidir.
Bu yazıda kitap, makale, web sitesi, sunum, tez ve görsel gibi farklı türdeki kaynakların APA stiline göre nasıl gösterileceği örneklerle anlatılmıştır. Bu kurallar yalnızca ödevler için değil; ileride yazılacak tezler, akademik makaleler ve bilimsel sunumlar için de temel oluşturur.
Unutulmamalıdır ki bir hemşirenin kaleminden çıkan her akademik çalışma, yalnızca bilgi değil; aynı zamanda güven taşır. Bu güvenin en önemli göstergesi ise, bilginin doğru kaynaklara dayandırılmasıdır. Kaynağını doğru gösteren bir hemşirelik öğrencisi, yalnızca not almaz; bilimsel etikle donanır, mesleki güven inşa eder.
